Waar vinden we loketkantoren? Stand 1990
Op deze site hebben we regelmatig landkaartjes getoond ter illustratie van de ligging van vestigingen en van de onderlinge verbindingen.
Een kaart kan in één oogopslag een situatie verduidelijken die zich moeilijk in woorden laat beschrijven. Het succes van de Bosatlas is hier op gebaseerd. Wij hebben kaarten gebruikt om bestuurlijke reorganisaties te laten zien, trein- en wegverbindingen te tonen, het belang van de postcode duidelijk te maken, enzovoort. Maar we misten nog een kaart van het vestigingennet van het lokettenbedrijf. Een ander doel van ons is om alle adressen van voormalige en hedendaagse postvestigingen in kaart te brengen.
Onlangs kregen we hulp. De geïnterviewde Hennie Wesseling verblijde ons met een landkaart van Nederland waarop alle vestingen staan aangegeven. De ligging op de kaart en de adressen op de achterkant.
We vertellen er wat meer over en laten delen zien.
Wat gebeurt en aan het loket en wat voor soorten vestigingen zijn er?
In 1977 was het duidelijk wat er aan de loketten gebeurde. Vooral heel veel geldverkeer, inleggingen en uitbetalingen. Voor de Giro en voor de Rijkspostpaarbank. Twee instellingen die in 1977 samengevoegd werden tot Postgiro/Rijkspostspaarbank. In 1986 werd deze organisatie samengevoegd tot Postbank. Natuurlijk werden er ook postzegels verkocht. In een artikel uit een brochure uit 1977 vinden we een goede samenvatting van de soorten handelingen aan het loket.
In een uitgebreide brochure uit 1980 voor de medewerkers van het lokettenbedrijf vinden we meer informatie. Een toelichting bij het vestigingsbeleid en een landkaart met alle vestigingen. Daarbij ook het aantal vestigingen per bedrijfsvorm. In hoofdpostkantoren (de postkantoren in grotere plaatsen met een eigen directeur) heeft men een grote vestiging waar de complete dienstverlening ter beschikking staan. Bijkantoren vindt men meestal in de wijken van grotere plaatsen, hulpkantoren zijn eigen vestigingen in kleinere plaatsen die vallen ander de directeur van een hoofdpostkantoor. Postagenten zijn geen eigen vestigingen, maar loketten bemand door medewerkers van een winkel waar ze gehuisvest zijn. PTT Post rekent veelal af per handeling. We zien dat van de 2670 vestigingen er bijna 1100 postagent zijn. Het vervelende van deze hier afgebeelde kaart is dat hij vrijwel onleesbaar is.
Links: Artikel uit de brochure "Gepost? .... En dan" (1977)
-------Tekst gaat door onder de afbeeldingen---------
Links en boven: Uit de brochure voor de medewerkers van het lokettenbedrijf 1980
Boven Detail van de kaart: Deventer en omgeving
Onder: detailkaart Amsterdam. Er staat op de kaart ook nog een detailkaart van het centrum van Amsterdam
De kaart
In juni 1989 werd het project Automatisering Loketdiensten (ALD) afgerond. De kassen konden nu automatisch worden opgemaakt en er was rechtstreeks verkeer met de opdrachtgevers mogelijk. Ter gelegenheid van dit heuglijke moment werd een kaart met alle locaties en alle adressen. Het aantal vestigingen was na 1980 niet ingrijpend veranderd. Op de kaart lezen we “Het postkantoor als uniek distributiekanaal – Voor tal van opdrachtgevers vormen de 2600 postkantoren (inclusief postagentschappen) in ons land een uniek distributiekanaal. De postkantoren zijn zo gespreid dat bijna alle Nederlanders er wel één dichtbij hun woon- of werklocatie hebben. Dagelijks komen er ruim een miljoen bezoekers op de postkantoren.
Helaas is de kaart, waarop in hele kleine letters staat aangegeven ‘Kartografie MAPMINDED, Zoetermeer’ ongedateerd. Maar we zien het PTT Post logo dat gehanteerd werd na 1 januari 1989 en nog geen Postkantoren BV-logo. Dus 1989, mogelijk 1990 zal echt wel het jaar van uitgifte zijn geweest.
Wat zien we op de kaart?
Op de kaart zien we alle vestigingen. De dichte rode punten zijn de eigen vestingen, de rode cirkeltjes de postagenten. Van de vier grote steden, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht is een detailkaart opgenomen. Op de achterkant staat een lijst met de adressen van alle vestigingen afgedrukt. Per vestiging is ook aangegeven welke diensten mogelijk zijn. Veel wat minder voorkomende complexere dienst zijn alleen op de grote eigen vestigingen mogelijk.
Ter illustratie geven we een aantal kaartfragmenten als voorbeeld. Van Rotterdam laten we ook de lijst met vestigingen zien.
Zo vormt zich al met al een prachtig tijdsbeeld van Post anno 1990!
Rotterdam - onder de kaart de lijst van vestigingen
Maak jouw eigen website met JouwWeb