Terug naar het EKP Roosendaal

Post is en was natuurlijk een heel groot bedrijf. We kennen jaren dat het bedrijf 60.000 medewerkers kende. Een deel werkte levenslang, soms wel vijftig jaar bij Post, een ander deel alleen de zaterdagen of een zomervakantie. De gemiddelde postbezorger of werkvoorbereider van nu heeft meestal ook geen heel lang dienstverband. Het gevolg is dat er in Nederland honderdduizenden mensen rondlopen die voor Post werken of gewerkt hebben. En iedereen heeft er wel wat mee. Ongetwijfeld is uit zo’n nostalgisch gevoel de opzet van een tentoonstelling in Roosendaal voortgekomen. Onze correspondent in Brabant Bram Hakstege bezocht de tentoonstelling en maakte de foto’s. Hierbij zijn verslag.

De weg naar het EKP

Op social-media vond ik de aankondiging van een de tentoonstelling “Liefs uit Roosendaal” in de kantine van het voormalige EKP-gebouw. Guus vertelde me dat hij hierop geattendeerd werd door iemand die hij nog kende van PostNL en omdat de afstand van mijn woonplaats tot Roosendaal ook niet zo vreselijk ver is, besloot ik eens een kijkje te nemen.

Dit ExpeditieKnoopPunt opende in 1983 als een van de laatste EKP’n. Het EKP-gebouw heeft die functie nauwelijks 10 jaar mogen vervullen en was ook een van eerste EKP’n die weer gesloten werd en dat viel weer samen met de opening van het nieuwe EKP te Rotterdam, waar toen alle briefpost uit Zeeland en West-Brabant heen ging om verder verwerkt te worden. Daarna stond het pand jarenlang leeg. Door de verbouwing sinds het najaar van 2025 van het theater “De Kring” en het museum Tongerlohuys, waar de voorwerpen tentoongesteld worden die de Oudheidkundige Kring “De Ghulden Roos” in de loop der tijd verzameld zijn, kreeg het EKP-gebouw een nieuwe tijdelijke invulling als theater en museum.

Links: tweemaal het EKP Roosendaal. Op de bovenste foto de nieuwe tijdelijke bestemming van het gebouw

Links onder: het model van het station. Daaronder de postcodekaart

De treinen

Na een vriendelijke ontvangst door een tweetal medewerksters van het Tongerlohuys, die me van alles vertelden over hoe het er vroeger in Roosendaal uit zag, en dat er vroeger ook een haven lag en ook hoe belangrijk de spoorwegen voor Roosendaal zijn geweest, was het tijd om de expositie te bezoeken. Midden in de ruimte staat een grote modelbaan van de plaatselijke modelbouwvereniging, waar wordt uitgebeeld hoe het station en de omgeving er vroeger moeten hebben uitgezien. De meeste post werd voordat de EKP’n gevestigd werden met de normale reizigerstreinen vervoert; in de bagagewagen of in een apart postrijtuig. Maar met name voor de pakketpost en (uitstelbaar) drukwerk liepen er ook voordat alle postvervoer met aparte treinen tussen de EKP’n werd vervoerd al aparte posttreinen tussen de grote of belangrijke plaatsen. En Roosendaal was een belangrijke plaats vanwege het internationale postvervoer van en naar België (en verder) dus die posttreinen kwamen daar ook. De medewerkers van de modelspoorbaan wisten me te vertellen dat deze treinen meestal bij de loods op spoor-1 geladen en gelost werden. Hoe dan post dan op het postkantoor kwam, wisten ze me helaas niet te vertellen, maar ik vermoed dat, aangezien het oude postkantoor maar een paar honderd meter van het station verwijderd was, dat dit de perronkarren met een elektrische Spijkstaal-trekker (die op alle perrons van grotere plaatsen te vinden waren) vervoerd werden.

De expositie

Rondom deze modelbaan is de tentoonstelling te zien die vertelt over de geschiedenis van het EKP-gebouw, maar ook over hoe de post vroeger bezorgd werd en de rol die het spoor hierin speelde. Er waren borden te zien met foto’s uit diverse collecties en ook een paar hoekjes met beeldschermen waar korte filmpjes te zien waren over postale zaken (meestal interviews).

Een belangrijk deel van de tentoonstelling is gewijd aan de kunst die er vroeger in het gebouw te vinden was. Want in opdracht van de PTT is er destijds voor alle EKP-gebouwen kunst gemaakt. Een deel van de kunstwerken van Marijke de Goey en Herman Kuijer voor dit EKP zijn nog steeds te vinden in het museum en theater.

De tentoonstelling duurt tot 30 augustus 2026 en als je in de buurt bent is het zeker leuk om er even heen te gaan.

Nu te zien: kleine pop-up tentoonstelling 'Liefs uit Roosendaal' - Tongerlohuys

Links: de verwerking van de post uitgelegd en een toelichting bij de kunst in het EKP

Onder deze tekst een selectie van foto's gemaakt door Bram Hakstege