Toeristisch in Zwolle

Al lang hebben we geen veldonderzoek uitgevoerd. Op de laatste zonnige dag van oktober 2026 gaan we weer eens op pad. Oud-collega Paul Overdijk voegt zich bij ons gezelschap. Zwolle is voor hem als Amsterdammer tamelijk onbekend. Gerard en Guus kennen Zwolle redelijk goed en hebben met name herinneringen aan het voormalige EKP annex districtpostkantoor. We gaan op de nostalgische toer!

Het plan voor het aan- en verbouwen van het stationspostkantoor aan de Westerlaan te Zwolle (1910)

Ontmoeting in Zwolle

We zien elkaar vóór het monumentale waterstaatsstation van Zwolle. In 1866 opende de Staatsspoorwegen (SS) het nieuwe grote station aan de spoorlijn Arnhem - Leeuwarden. De Staatsspoorwegen hadden voor al hun lijnen standaard stationsgebouwen ontwikkeld in vijf verschillende klassen. Station Zwolle en Station Dordrecht zijn de enige twee 1e klasse SS-stations die ooit gebouwd zijn (bron: Wikipedia). We hebben eerder verteld over het belang van het spoor voor de postvoorziening. Bij het station was ook een speciaal spoorwegpostkantoor (Westerlaan 5 uit 1910). We vonden nergens een foto, wel een tekening. Het land bruiste in die jaren, overal werden stations en postkantoren gebouwd!

Maar we zijn vooral nieuwsgierig naar het voormalige EKP aan de Westergracht. Op het station vinden we geen geschikte plek voor koffie. Gelukkig heeft Gerard bijtijds onderzoek gedaan: we kunnen koffie drinken in het vernieuwde gebouw City Post, zoals het EKP nu heet. Nog mooier: we kunnen alle etages bezoeken …. ‘en als de deuren dicht zijn, merkt u het wel’.

Drie maal het zelfde gebouw.

Boven: als pas opgeleverd dpkt en ekp op 15 september 1972. Rechts: voor de renovatie op 7 maart 2021. Helemaal rechts: gerenoveerd, op 29 oktober 2026

Drie opnames van de verbouwing

Omhoog

Het gebouw ziet er schitterend uit, ‘als nieuw’ mogen we zeggen. Het is volgens de modernste maatstaven als een uiterst duurzaam pand in de markt gezet. Op het grote bord in de hal zien we dat de etages al aardig bezet zijn door een grote diversiteit aan ondernemingen. Een contrast met de achteraf soms wat aftandse gebouwen waarin we ons werk hebben gedaan! Het is overal heel erg rustig, maar het is natuurlijk vrijdag en dan werken mensen thuis. Toch lijkt ons werken hier geen straf, het is al met al behoorlijk luxe! Zie de foto’s.

Na de vriendelijke gepresenteerde koffie nemen we de lift omhoog en genieten op de voormalige directie etage van het weidse uitzicht over het spooremplacement en de stad Zwolle. We herkennen de IJsselhallen en de Peperbus. Langzaam dalen we af. De medewerkers die we spreken zijn tevreden over de werkplek. Alles oogt nieuw, maar een detail valt op: de treden van de trappen zijn van een herkenbaar soort grijze steen, bekend uit alle postgebouwen. Zouden dit nog de oorspronkelijke trappen zijn? Ja hoor, krijgen we later te horen van een behulpzame en deskundige baliemedewerker. Als we later een mevrouw horen klagen over de fietsenkelder -met een veel te steile trap- hebben we het vermoeden dat die ook niet vernieuwd is.

Via een andere ingang kunnen we naar het voormalige EKP-gedeelte, de laagbouw. De veranderingen hier zijn nog groter, dit waren natuurlijk vroeger hoge ruimtes. Nu zijn rond een groot open atrium etages gebouwd. Bij de entree is een soort van restaurant voor de medewerkers. Maar ook wij mogen daar een smakelijke lunch gebruiken en de tijd besteden om bij te praten.

Wilt u meer lezen over deze fantastische renovatie, zoek dan de website van ‘In de Buurt’ op. Op 13 juni 2023 plaatsten ze een interessant artikel: https://indebuurt.nl/zwolle/nieuws/toen-en-nu-de-renovatie-van-het-oude-postkantoor-naast-station-zwolle-is-bijna-klaar~264234/.

Boven een aantal opnames van het interieur.

Links en boven: het uitzicht!

Ansichtkaart van de Melkmarkt in 1904

Boven en onder: Twee foto's vanaf ongeveer dezelfde positie. Toen en nu.

De stad in

We lopen toeristisch de stad in. Een paar drukke winkelstraten en heel veel leuke rustige straatjes met interessante gebouwen en kleine pleintjes met terrassen. Zowel de Grote Kerk als de Onze Lieve Vrouwe Basiliek met zijn Peperbustoren zijn helaas gesloten. We komen bij de Melkmarkt, maar het heeft geen zin om daar het historische postkantoor te zoeken. Melkmarkt 39 is in 1966 afgebroken. Dit was een Rijkspostkantoor uit 1873/1874. Voorstraat 34 was deel van dit postkantoor, zo lezen we op https://www.zwolle.nl/erfgoed/de-gouden-kroon.

Dan is het niet ver meer naar Nieuwe Markt 1 waar we een creatie van Rijksbouwmeester Peters uit 1910 bewonderen. Door alle bomen voor het pand is de buitenkant slecht te fotograferen. Het is een typisch Peters-gebouw. Duidelijk uit zijn latere jaren, de prachtige kantoren uit eerdere jaren waren ietwat uitbundiger gedecoreerd. Lang is het in gebruik gebleven als lokettenkantoor; op de vooravond van de sluiting verklaart filiaalmanager Erwin Waning (50) in de Stentor (27 juni 2009) dat hij het maar niets vindt. De gemeente Zwolle vertelt op haar website meer over dit gebouw: https://www.zwolle.nl/erfgoed/postkantoor.

Als we onder het rijkswapen door naar binnen gaan zien we een prachtig restaurant ‘Grand Café UNO’. De manager vertelt ons dat zij hier nu 10 of 11 jaar zitten. We zien nog een stukje vloer dat ongetwijfeld authentiek is. Het heeft voor UNO een tijdje leeg gestaan. In 2011 trok eerst restaurant ‘Samen’ in het gebouw. Toen was er ook ruimte voor workshops, een crèche, enzovoort. TV Oost maakte op 29 november 2011 reportage, https://www.oost.nl/nieuws/134118/oude-postkantoor-zwolle-krijgt-nieuwe-bestemming.

Al met al vinden we dat dit gebouw een mooie en nuttige herbestemming heeft gekregen. Op de bovenetage vinden we nu appartementen. Ongetwijfeld in de lokalen die in de jaren 60 en 70 voor de opleiding tot kantoorambtenaar werden gebruikt.

We vonden overigens nog een mooie site met veel details over de postgeschiedenis van Zwolle: https://www.vanwelie.com/phzwolle/Zwolle%20Post%20Offices.html

 

Voorjaar 2019 zijn de bomen nog niet zo groot

In 2026 is het zoeken door het gebladerte

Prachtig interieur met imposante pilaren

De stad uit

Nog even een paar bezienswaardigheden van Zwolle. We zijn er toch! Heel erg indrukwekkend is de Statenzaal in het voormalige Provinciehuis aan de Diezerstraat. Prachtige glas in lood ramen van de hand van glaskunstenaar Joep Nicolas https://www.zwolsehistorischevereniging.nl/ontroerend-goed-de-statenzaal/. En natuurlijk nemen we een kijkje in een van de mooiste boekhandels van Nederland in de Broerenkerk. Via de Sassenpoort  uit 1409 lopen we terug naar het station. Nog een kopje drinken in de Buitensociëteit lukt niet, ze zijn ‘boven’ te druk. We vertellen maar niet dat ze in het verleden genoeg aan Post verdiend hebben. Het was, zo dicht bij het station gelegen een ideaal punt voort bijeenkomsten waar Noord- en West-Nederland elkaar konden treffen.

Het was een nuttige en gezellige dag. We konden constateren dat twee postale monumenten een hoogwaardige herbestemming hebben gekregen.

De vloer van Nieuwe Markt 1, de entree en de ingang voor de appartementen