PostNL Pakketten in 2024

Een brief van ons bestuur

Het jaarverslag begint met een brief van de Raad van Bestuur van PostNL. Op het moment van verschijnen zijn dat Herna Verhagen en Pim Berendsen. Ze beginnen met een trotse vaststelling: “Op Cyber ​​Monday verwerkten we een recordaantal van drie miljoen pakketten, waarmee we onze cruciale rol in de e-commerce markt bevestigden.” Ook zijn ze tevreden over de PostNL-app. De app “blijft klanten meer controle geven over hun leveringen, met nieuwe functionaliteiten die in 2024 worden geïntroduceerd en de klantervaring verder verbeteren.”

Uit de brief blijkt dat PostNL sterk inzet op innovatie om de operationele efficiency te verhogen.  Waar tot 2010 in de jaarverslagen amper aandacht werd besteed aan pakketten is dat nu helemaal anders. De “gewone” postbezorging daalt maar de e-commerce markt biedt zowel kansen als uitdagingen die voortdurende aanpassing vragen. E-commerce blijft de hoeksteen van de strategie van PostNL en men gelooft sterk in het groeipotentieel, gedreven door stijgende online consumentenbestedingen en een toenemende digitale penetratie.

In 2023 daalden de aantallen enigszins, maar in 2024 was er sprake van een volumegroei van 7%; 1,4% binnenlandse groei en 33% groei in de internationale volumes. Zorgen worden uitgesproken over de toenemende impact van klantconcentratie en onder druk staande marges. Ook een continue zorg is de onevenwichtige spreiding van activiteiten over de weekdagen en door het jaar. Dat veroorzaakt complexe planningsproblemen. De volgende zinsnede vat de problematiek samen: “Logistiek voor e-commerce is inherent kapitaalintensief en afhankelijk van een uitgebreid netwerk van sorteercentra, distributiehubs, voertuigen en personeel. Het opschalen of afschalen van activiteiten als reactie op fluctuerende vraag kan niet van de ene op de andere dag gebeuren.”

De waardeketen

In het jaarverslag wordt de waardeketen van e-commerce geschetst. Het begint er mee dat webshop (hier e-tailer) genoemd zorgt dat de consument kiest voor het product dat aangeboden wordt en dat makkelijk kan kiezen en kopen. PostNL helpt hierbij en werpt ook haar betrouwbaarheid als sterk punt naar voren. Betrouwbaarheid van de infrastructuur, van mogelijke fullfilmentoplossingen en van de digitale systemen en klantenplatforms.

PostNL erkent dat sorteren  een van de meest cruciale activiteiten binnen de waardeketen is. Geavanceerde automatiserings- en sorteertechnologieën zijn vanzelfsprekend. Nauwkeurigheid is voor opdrachtgevers en klanten zeer belangrijk.

De laatste stap is de levering aan de consument. Bezorgers en bezorgpartners spelen een cruciale rol bij het afleveren van pakketten en post op hun eindbestemming, of het nu gaat om bedrijven, woningen, winkels of pakketautomaten (zie: https://www.postnl.nl/ontvangen/pakket-ontvangen/pakket-en-briefautomaat/). In één keer goed is het ultieme streven. Zekerheid en betaalbaarheid worden steeds belangrijker dan snelheid. Dit geldt zowel voor opdrachtgevers als consumenten.

Steeds belangrijker wordt de app voor de consument, men kan de bezorgvoorkeuren aangeven en het pakket volgen tot de bestemming. https://www.postnl.nl/campagnes/postnl-app/

Externe ontwikkelingen en digitalisering

 Bij onzekerheid neigen klanten er toe aankopen uit te stellen. Dat leidt tot volatiliteit in de markt. Wat we anno nu zien is de groeiende aanwezigheid van Aziatische webshops. Ook zien we een klantconcentratie waarbij de grootste klanten hun marktaandeel uitbreiden. Ook klanten hebben vaak een voorkeur voor grotere meer gevestigde  aanbieders. Dit veroorzaakt margedruk en meer concurrentie.

Het hoeft geen betoog dat automatisering en digitalisering steeds belangrijker worden. Voor klanten is ook het intelligent gebruik van data steeds belangrijker. We noemden al de app. Die geeft de consument meer flexibiliteit, transparantie en gemak bij het online winkelen. Daar hoort bij controle over wanneer, waar en hoe hun aankopen worden bezorgd. De consument heeft de keus om de bestelling te laten bezorgen bij een specifiek PostNL-punt in hun buurt, of op een locatie naar keuze in de omgeving van hun huis.

Wat we ook zien is dat consumenten steeds meer zelf de logistieke dienstverlener voor hun bestellingen kunnen kiezen. Bij PostNL kunnen consumenten tijdens het afrekenen kiezen of ze hun pakket willen laten bezorgen bij een van onze APL's (Accountable Package Lists- pakketautomaat), een verkooppunt of direct op hun huisadres.

Tegelijkertijd zien we dat consumenten behoefte hebben aan betere trackingmogelijkheden, flexibele bezorgtijden en meer communicatie tijdens het bezorgproces. Geen wonder dat de app steeds meer gedownload wordt.

Concurrentie landschap

Er is dus een prijsdruk door een concentratie van klanten en een steeds heviger concurrentie. PostNL spreekt ook uit dat marktpartijen (noot: vaak dochters van buitenlandse post- en logistieke bedrijven) uiteenlopende strategieën hebben om kosten door te berekenen. Continue innovatie is ook voor PostNL belangrijk voor het behoud van het marktaandeel. Net als de service kwaliteit. Duurzaamheid en arbeidsomstandigheden (inclusief adequaat loonniveau) worden steeds belangrijker. Al met al ontstaat zo een spanningsveld tussen prijsdruk en kostenniveau.

De concurrentie neemt toe, doordat traditionele wereldwijde logistieke spelers hun positie versterken door hun netwerken, expertise en technologische investeringen in te zetten. Dit omvat investeringen in nieuwe distributiecentra en magazijnen en verbindingen in heel Europa.

Deze spelers breiden hun geografische aanwezigheid uit en verstevigen hun positie binnen de logistieke waardeketen. Strategische partnerschappen en de ontwikkeling van eigen logistieke netwerken onderstrepen hun ambitie om de fulfilment- en bezorgdiensten te domineren. PostNL ziet ook protectionisme.

Een andere ontwikkeling is dat bedrijven zelf de bezorging in eigen handen nemen. We noemen Cool Blue en Vinted.

Buitennetwerk en logistieke oplossingen

PostNL blijft de waardeketen van e-commerce versterken en de concurrentiepositie verbeteren door middel van innovatie en partnerschappen. Centraal in deze strategie staat de versnelde uitbreiding van het out-of-home (OOH – pakketautomaten en -punten) netwerk en de uitrol van pakketautomaten (APL's -Automatic Package Lines). Deze initiatieven zijn erop gericht om het ophalen en retourneren van pakketten eenvoudiger en handiger te maken voor zowel het MKB als consumenten, terwijl tegelijkertijd de efficiëntie wordt verbeterd. In 2024 constateerde men dat de pakketautomaat echt geaccepteerd werd. De toegang tot de automaten wordt nu ook verleend aan ander vervoerder. GLS was  de eerste in 2023. Er zijn er ultimo 2024 1080 pakketsluizen op gunstige plekken.

Slimme logistieke oplossingen heeft men uitgewerkt op twee belangrijke gebieden: gezondheid & beveiliging en nachtdistributie. Beide gebieden opereren in nichemarkten buiten de kernfocus op e-commerce, waarbij gezondheid & beveiliging geconditioneerd transport, transport van waardevolle goederen en tijdgevoelige leveringen verzorgt; voornamelijk aan B2B- klanten in de gezondheidszorg, detailhandel en publieke sector.

De nachtdistributiedienst, PS Nachtdistributie, is gespecialiseerd in nachtelijke logistiek binnen de Benelux en bedient belangrijke sectoren zoals optiek- en audiologieketens, de tandheelkundige sector en de installatiebranche.

Onze bestelhonger groeit en groeit

Dit was de kop boven het artikel in NRC waarin Timo Nijssen en Yordi Dam in november 2025 ons bestelgedrag en de bedrijven die ons bedienen analyseren. Een kwantitatief zorgvuldig en evenwichtig verhaal dat de wereld van de pakketten goed in kaart brengt. We vatten het samen.

Een Nederlands huishouden kreeg in 2024 gemiddeld 59 pakketten thuisbezorgd. Dat is buiten de 71 miljoen brievenbuspakjes. Corona veranderde ons koopgedrag. In 2019 werden 282 miljoen pakketten bij mensen thuis bezorgd, in 2021 waren dat er 504 miljoen. Dat aantal nam na corona weer wat af. Maar ging nooit meer terug naar het oude niveau.

Vier van de vijf pakjes werden (nog) thuis bezorgd. Dat is duur voor de bezorgbedrijven. Is iemand niet thuis, dan rijden ze voor niets. Ze stimuleren dan ook de loop naar het servicepunt (meer dan 11.000 in Nederland)  of de pakketkluis (bijna 5000 in Nederland). Hier wordt samen 20% bezorgd, waarbij de aantallen bij de servicepunten sneller groeien dan bij de pakketsluizen. Dit ondanks het snel groeiende aantal in de laatste categorie. Beide opties worden als milieuvriendelijker gepromoot. PostNL en het Duitse DHL zijn de grootste spelers. De andere partijen hebben een aanzienlijk kleiner marktaandeel. GLS is van de Britse postdienst, DPD van de Franse postdienst. UPS en Fedex zijn Amerikaans. De eigen bezorgdiensten van bedrijven zijn niet inbegrepen (Amazon, Vinted, Coolblue, etc.).

Steeds meer pakjes komen uit China naar Europa. Bekende namen zijn Temu en Shein.In 2024 stuurde China voor een waarde van 19,1 miljard Euro naar de EU. Dit bedrag stijgt snel. Drie van de twaalf miljoen pakjes die per dag arriveren uit China komen binnen in Nederland, maar een groot deel wordt weer doorgevoerd naar andere EU landen. Toch doen Nederlanders nog 85% van hun web aankopen in Nederland.

Maar er is ruimte voor groei in de web handel, als je de supermarktaankopen niet mee rekent wordt nog maar 30% van de aankopen online gedaan.

Op de dag dat we dit schrijven (29 januari 2026) horen we in het nieuws dat de rouwpost ook door de pakketbezorger besteld zal gaan worden. Misschien later nog meer soorten post?

In het stuk over het jaarverslag hebben we het niet gehad over de brievenpost. Daarover klinken vooral zorgelijke geluiden. Het plan is de brievenbezorging te veranderen van dagelijks  naar om de dag en binnenkort naar twee keer per week. Of gaan we weer naar een geïntegreerd brieven en pakkettenbedrijf?

De toekomst zal het leren, maar wij wagen ons niet aan speculaties. Wij blijven bij het verleden.