PTT’ers in de oorlog  Deel 3

Voor het derde jaar in successie willen we ook op 4 mei 2026 aandacht besteden aan de PTT’ers die gevallen zijn in de oorlog. De eerdere bijdragen kunt u nog vinden op https://een-postgeschiedenis.jouwweb.nl/varia/ptt-ers-in-de-oorlog-deel-1 en op https://een-postgeschiedenis.jouwweb.nl/varia/ptt-ers-in-de-oorlog-deel-2. Dit is het derde deel. N.a.v. vorige publicaties kregen we via sitebezoeker Bram Hakstege een aangrijpend boekwerkje “In Memoriam 1940-1945”  We publiceren enkele pagina’s.

Gedicht 'In Memoriam'

Gedenkwoord directeur-generaal

De eerste pagina's met lijst der gevallenen op alfabetische volgorde

De aandacht wordt al snel getrokken door een houtgravure van de hand van Th. Mauve. We zien een vlucht jonge duiven. Ongetwijfeld geïnspireerd door het gedicht “In Memoriam”, geschreven door M. Mok. Hij schrijft: ‘nu weer de vrijheid in ons hart begon te stijgen als een vlucht van jonge duiven’.

Na het gedicht wordt de tekst van een gedenkwoord van de directeur-generaal L. Neher afgedrukt. Hij benoemt degenen die door directe gewelddaden om het leven zijn gekomen, maar ook degene die ver van huis en haard eenzaam de dood in den vreemde vonden. Zowel degenen die (ondergronds) verzet pleegden als degenen die vielen tijdens de uitvoering van hun plicht. Hij refereert hier waarschijnlijk ook aan de PTT ambtenaren die vanwege de ‘Arbeidseinsatz’ in Duitsland te werk gesteld werden. Hij eindigt met een oproep voor een samenleving waarin het egoïsme minder domineert dan voorheen.

Vervolgens komen lange lijsten. De namen van de gevallenen worden genoemd, met functiebenaming, geboortedatum, sterfplaats en -datum. We tellen 383 namen. Alle functies zijn zo op het oog vertegenwoordigd. Van werkvrouw tot instrumentenmaker, van hulpbesteller tot commies. Dan zien we een bekende naam: Mr. J.F. van Royen, algemeen secretaris der P. T. en T. Hij stierf op 10 juni 1942 in Amersfoort. Mej. Dr. R.A. Biegel, referendaris te ’s Gravenhage Hbs, Psychot. Laboratorium stierf op 1 juni 1943 in kamp Westerbork.  Vrij veel medewerkers stierven in Duitsland. We zien de namen van de grote steden, maar ook Nassweiler, Buchenwald, Neuengamme.

Na het overzicht van de gevallenen volgt het overzicht van de vermisten. Het is een jaar na het einde van de oorlog. Zouden er nu nog vermisten teruggekomen zijn? We tellen 264 namen. Elf keer zien we de naam Cohen….

Wat een leed gaat achter elke naam verborgen, wat een verhalen zijn er nog te vertellen.